De traditionele Japanse vlieger

Hoe worden traditionele Japanse vliegers gemaakt?

Het frame (骨組み):

Vastgesteld wordt welk traditioneel model gemaakt wordt (er zijn honderden regionale stijlenlen).
Het frame wordt zorgvuldig samengesteld uit licht maar sterk bamboe. De bamboelatjes worden vaak boven een vuur gebogen om de perfecte curve te krijgen.

Het bekleden met Washi (貼り):

Vellen washi worden op maat gesneden en voorzichtig over het frame gelijmd, vaak met natuurlijke lijm op basis van zetmeel (bijv. van rijst of arrowroot).
De randen worden netjes om het frame gevouwen en vastgezet.

Decoratie (絵付け):

Dit is een cruciaal artistiek stadium. De ontwerpen worden met de hand geschilderd met sumi-inkt (zwart) en heldere minerale of plantaardige pigmenten (iro-e, 色絵).
Soms wordt de decoratie gedrukt met houtblokken.

Afwerking:

De vlieger krijgt een bridle (het bevestigingssysteem voor de lijn) en een sterke, vaak traditionele lijn.
Soms worden snorren (吹き流し, fukinagashi) of ratels toegevoegd voor geluid en extra stabiliteit.

Beroemde regionale stijlen:

Japan kent een enorme variëteit aan vliegers, vaak verbonden met lokale festivals (tako-age matsuri).

Edo-vliegers (江戸凧): Uit Tokyo, vaak groot en rechthoekig, met gedurfde afbeeldingen van krijgers of acteurs.

Rokkaku-vliegers (六角凧): Zeskantige, vaak grote gevechtsvliegers. Tijdens festivals proberen deelnemers elkaars lijn door te snijden.

Sagami-vliegers (相模凧): Groot, zwaar en zeer gedetailleerd beschilderd, soms wel 15 meter groot.

Yokaichi-vliegers (四日市凧): Uit de regio Mie, bekend om hun enorme formaat en complexe bamboe-frameconstructie.

Culturele betekenis:

Vliegers hebben in Japan een diepe culturele en rituele betekenis. Ze werden oorspronkelijk gebruikt voor:

Religieuze en ceremoniële doeleinden: om gebeden naar de goden te sturen of om kwade geesten te verdrijven.

Praktische signalen: tijdens de bouw van grote constructies.

Viering: Het vliegeren is vooral een populaire activiteit tijdens Nieuwjaar en Kinderdag (Kodomo no Hi, 5 mei), waar het symbool staat voor een voorspoedige toekomst en de groei van kinderen (zoals een vlieger die naar de hemel stijgt).

Traditioneel Japans vliegerpapier, washi, is veel meer dan alleen maar materiaal. Het is het resultaat van eeuwenoude ambachtelijkheid, perfect aangepast aan zijn functie. De combinatie van het sterke, lichte washi met het ingenieuze bamboe-frame en de symbolische kunst maakt elke traditionele Japanse vlieger een uniek stukje levend cultureel erfgoed.