Geschiedenis van het kitesurfen

Kitesurfen is een relatief moderne sport, waarvan de geschiedenis in de jaren 80 en 90 van start ging. De populariteit van kitesurfen (ook wel kiteboarden genoemd) explodeerde na 2001 en bereikte een hoogtepunt tussen 20100 en 2014. In deze periode vonden ook de grootste innovaties in de uitrusting plaats.

Hoewel de termen vaak door elkaar worden gebruikt, is er een subtiel onderscheid: "kiteboarden" verwijst meestal naar een wakestyle- of freestyleri-js, terwijl "kitesurfen" zich meer richt op het rijden van golven. De gebruikte boards en vliegers verschillen daardoor. In veel landen vervaagt dit onderscheid, waarbij "kiteboarden" in de VS populairder is en "kitesurfen" in Europa.

Een kitesurfer gebruikt de kracht van een grote vlieger om zich op een board (vaak zonder voetbanden) over het water voort te bewegen. De groei van de sport blijkt uit de aantallen: in 2006 waren er wereldwijd tussen 150.000 en 210.000 beoefenaars en werden er ongeveer 114.465 opblaasbare vliegers verkocht. Tegenwoordig zijn er meer dan 1,5 miljoen kitesurfers en worden er jaarlijks zo'n 150.000 nieuwe vliegers verkocht.

De geschiedenis van kitesurfen is in essentie een verhaal van steeds veiliger materiaal. Dankzij innovaties en betere veiligheidssystemen is de sport aanzienlijk veiliger geworden. Er zijn diverse disciplines ontstaan, zoals wakestyle, jumping, freestyle en foilboarden.

Vroege voortstuwing door vliegers

Het gebruik van vliegers voor voortstuwing gaat ver terug. De Chinezen gebruikten ze al in de 13e eeuw. In de 19e eeuw zette de Brit George Pocock grote vliegers in om karren en boten te verplaatsen. Hij ontwikkelde een besturingssysteem met vier lijnen dat nog steeds de basis vormt. Zijn doel was een alternatief te bieden voor paardenkracht om zo de 'paardenbelasting' te omzeilen. In 1903 stak de luchtvaartpionier Samuel Cody het Kanaal over in een boot aangedreven door een vlieger.

Jaren 70: verdere evolutie

Eind jaren zeventig verbeterden nieuwe materialen zoals Spectra- en Kevlar-lijnen de bestuurbaarheid en efficiëntie van vliegers. In 1978 bereikte de 'FlexiFoil', een catamaran aangedreven door een vlieger, 40 km/u. Een belangrijke naam uit deze periode is de Duitser Dieter Strasilla. Hij ontwikkelde systemen voor parachuteskiën en combineerde zelfgemaakte paragliders met surfplanken, skis en buggy's. In 1979 patenteerde hij al een ontwerp voor een opblaasbare vlieger voor kitesurfen.

Doorbraak in de jaren 80 en 90

De Franse broers Dominique en Bruno Legaignoux werkten in de jaren 70 en 80 aan verschillende vliegerontwerpen. In november 1984 patenteerden ze een uniek, opblaasbaar ontwerp dat nog steeds door grote merken wordt gebruikt. In 1990 introduceerde Peter Lynn de praktische kitebuggy, een driewieler aangedreven door een vlieger, een voorloper van de parafoilkite. Ondertussen ontwikkelden Bill en Corey Roeseler in de VS het 'KiteSki'-systeem: waterski's aangedreven door een deltavlieger, bestuurd via een lier. Dit systeem kwam in 1994 op de markt. In 1995 demonstreerde Corey Roeseler zijn uitvinding in Nieuw-Zeeland aan Peter Lynn. Tegen eind jaren 90 had dit ontwerp zich ontwikkeld tot een enkel board, vergelijkbaar met een surfplank.

Groei als extreme watersport

Midden jaren 90 kreeg de sport bredere erkenning. In 1996 demonstreerden Manu Bertin en Laird Hamilton de technieken aan de kust van Maui (Hawaï). In 1997 introduceerden de broers Legaignoux de 'Wipika'-vlieger met opblaasbare buizen, een revolutionair ontwerp dat ze verder bleven verbeteren en onder licentie gaven. Ook in 1997 ontwikkelden Laurent Ness en Raphael Salles de eerste gespecialiseerde kiteboards. In 1998 werd kitesurfen een officiële wedstrijdsport, werden de eerste scholen geopend en vond een van de eerste grote wedstrijden op Maui plaats, gewonnen door Flash Austin. Rond 1999 waren directionele boards (gebaseerd op surfplanken) gangbaar. Tussen 2001 en 2002 werden twin-tip boards (gebaseerd op wakeboards) enorm populair. Een mijlpaal was de Luderitz Speed Challenge in Namibië op 18 september 2008. De Amerikaan Robert Douglas behaalde een snelheid van 49,84 knopen (92,30 km/u), erkend door de World Sailing Speed Record Council. Kort daarna werd de Fransman Sébastien Cattelan de eerste die de 50-knopengrens overschreed, waarmee kitesurfen werd bevestigd als de snelste manier van voortbewegen over water.

Geschiedenis van het kitefoilboarden

Kitefoilen (of foilboarden) is een variant waarbij het board op een vleugel een meter boven het water zweeft. De Italiaan Enrico Forlanini introduceerde de eerste waterski-hydrofoil in 1960. Technologische innovaties leidden tot verdere ontwikkeling. De sport kent de laatste jaren een enorme opleving, mede door zijn toekomstige Olympische status, wat veel ervaren kitesurfers aantrekt.